Start arrow Tutoriale i inne arrow Tutoriale arrow Fotografia cyfrowa - Kompozycja sceny

Menu witryny
Start
Tutoriale i inne
Spis zawartości
Szukaj w serwisie
Autor witryny
Cherub
Galeria Fotodesign
Galeria Dark Fantasy
Kontakt
Regulamin

Strona korzysta z plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w swojej przeglądarce.

powered_by.png, 1 kB
Fotografia cyfrowa - Kompozycja sceny
piątek, 02 luty 2007
Idź do
Fotografia cyfrowa - Kompozycja sceny
Strona 2
Strona 3
Strona 4

Materiał pochodzi z książki Fotografia cyfrowa. Krajobrazy i natura w Photoshopie CS2 (rozdział 4) i został zamieszczony dzięki uprzejmości wydawnictwa Helion.

Kompozycja sceny – najważniejsze informacje

Być może zetknąłeś się już z poglądem, że Photoshop ma jedną bardzo ważną zaletę i jedną bardzo istotną wadę. Zaleta polega na tym, że jest to bardzo rozbudowany program, oferujący nieprzebraną liczbę rozmaitych narzędzi, które umożliwiają edycję obrazu na bardzo wiele różnych sposobów. Jego wadą natomiast jest to, iż jest on bardzo rozbudowanym programem, oferującym nieprzebraną liczbę rozmaitych narzędzi, które umożliwiają edycję obrazu na bardzo wiele różnych sposobów. Otóż to, możliwości i elastyczność Photoshopa sprawiają, że z jednej strony stanowi on doskonałe wręcz narzędzie do retuszu, a z drugiej — olbrzymie wyzwanie dla próbujących opanować techniki posługiwania się tym programem.
Jak wspomniałem we wstępie do niniejszej książki, jednym z najważniejszych aspektów pracy z Photoshopem jest opracowanie pewnego standardowego procesu edycji obrazu, procesu, który będzie dla Ciebie logiczny, wygodny i którego będziesz mógł konsekwentnie przestrzegać. Poszczególne zagadnienia dotyczące retuszu obrazu w tej książce starałem się uporządkować w takiej kolejności, w jakiej powinny one być uwzględniane podczas korygowania i retuszu fotografii krajobrazowych i przyrodniczych. W tym rozdziale rozpocznę omawianie proponowanego procesu, opisując pierwsze kroki, jakie należy wykonać po otwarciu zdjęcia w Photoshopie.
Mając na uwadze bardzo bogaty zestaw narzędzi Photoshopa, trudno się dziwić, że problemem staje się niekiedy już samo rozpoczęcie pracy. Zagadnienia, które poruszam w tym rozdziale, obejmują przede wszystkim pierwsze, najważniejsze kroki, jakie podejmuję po wczytaniu zdjęcia. Przy okazji chciałbym uściślić pewien drobiazg: otóż, być może, zdarzyło Ci się zetknąć z opiniami, że nawet najprostsze i najbardziej podstawowe operacje związane z retuszem obrazu należy przeprowadzać przy użyciu warstw korekcyjnych. Rzeczywiście, warstwy te są niezmiernie wygodne, a ich zastosowanie omówię pod koniec tego rozdziału, niemniej jednak umiejętność posługiwania się nimi nie jest konieczna, aby zrozumieć założenia pierwszego etapu procesu retuszu zdjęcia; zaś dla kogoś, kto nigdy wcześniej nie zetknął się z warstwami korekcyjnymi, ich włączenie podczas omawiania podstawowych zasad retuszu może być zniechęcające. Dowolną z operacji opisanych w tym rozdziale można wykonać bez ich pomocy i nie będzie w tym nic złego. Warstwy korekcyjne oferują po prostu pewną wygodę i większą liczbę możliwości, które nauczysz się wykorzystywać w dalszej części książki.

Polecenia Open (Otwórz) i Save aS (zapiSz jakO)

Po wczytaniu zdjęcia do Photoshopa, niezależnie od tego, czy było ono zarejestrowane w formacie JPEG, TIFF czy Camera Raw, zapisz je pod inną nazwą przy użyciu polecenia Save As (Zapisz jako) — czynność ta zilustrowana została na rysunku 4.1. Ten prosty zabieg pozwala uniknąć wielu potencjalnych problemów. Zapisując zdjęcie w nowym pliku, pod inną nazwą, unikasz ryzyka przypadkowego zmodyfikowania oryginału. Z otrzymanym w ten sposób dokumentem możesz robić, co dusza zapragnie, gdyż oryginalne zdjęcie pozostanie nienaruszone. Za każdym razem, gdy sprawy przybiorą niekorzystny obrót, będziesz mógł w ostateczności skasować źle skorygowany dokument, wykonać nową kopię na podstawie oryginału i spróbować jeszcze raz.
Jeśli otwierasz fotografię zapisaną w formacie RAW, to zagadnienie to nie jest aż tak istotne, ponieważ skorygowanego pliku RAW nie można „nadpisać” przy użyciu Photoshopa. Warto zatem po wprowadzeniu odpowiednich poprawek w module Camera Raw i otwarciu zdjęcia w Photoshopie zapisać je w innym formacie, oszczędzając tym samym czas i wysiłek włożony w korekcję obrazu przy użyciu narzędzi i ustawień tego modułu. Gdy na ekranie pojawi się okno dialogowe Save As (Zapisz jako), wybierz folder, w którym chcesz zapisać otrzymany plik, i nadaj mu zrozumiałą nazwę, łatwo kojarzącą się z treścią zdjęcia. Jak widać na pasku tytułowym okna dokumentu na zrzucie poniżej, oryginalna nazwa zdjęcia nadana została automatycznie przez aparat i dla człowieka nie ma żadnego praktycznego znaczenia. Moim zdaniem warto jest opracować pewną prostą konwencję nazewniczą, która (jeśli tylko będziesz jej konsekwentnie przestrzegał) pozwoli Ci przynajmniej z grubsza rozpoznać zdjęcie już po samej nazwie. Wszystkie opcje w oknie dialogowym Save As (Zapisz jako) można pozostawić bez zmian.

kompozycja sceny

Poważnym problemem, przed którym stoją fotograficy podczas zapisywania zdjęć, jest wybór formatu, w jakim ma zostać zapisana kopia, poddawana następnie edycji. Lista dostępnych formatów wyświetlana jest po kliknięciu przycisku ze strzałką, znajdującego się po prawej stronie pola Format.

kompozycja sceny

Jak widać, lista jest dość długa i może przyprawić o zawrót głowy. Firma Adobe wyszła bowiem z założenia, że Photoshop powinien obsługiwać większość formatów, jakie kiedykolwiek komukolwiek mogą być potrzebne. Większość z nich nie przedstawia jednak żadnej wartości dla fotografika. Moim zdaniem Photoshop powinien oferować możliwość wstępnej konfiguracji tej listy w taki sposób, by odpowiadała potrzebom różnych użytkowników, zamiast przytłaczać ich mnogością dostępnych opcji.
Zaledwie trzy formaty plików graficznych są istotne z punktu widzenia fotografika, a mianowicie: TIFF, PSD (zwany też formatem własnym Photoshopa) i JPEG.

TIFF
TIFF jest bardzo wszechstronnym i wszechobecnym formatem plików, a jego popularność sprawia, że jest on niezwykle wygodny. TIFF to bardzo dobry, roboczy format zapisu dokumentów — zdjęcia w tym formacie możesz wielokrotnie zapisywać i wczytywać bez utraty jakości obrazu. Warto wiedzieć, że Photoshop pozwala zapisywać w tym formacie również dokumenty wielowarstwowe, które nie są poprawnie rozpoznawane przez inne programy poza aplikacjami graficznymi firmy Adobe.

PSD
Własny format Photoshopa (PSD) stanowi doskonały format roboczy. Dokument w nim zapisany można dowolnie otwierać i zapisywać bez najmniejszej utraty jakości obrazu. Ponadto format ten obsługuje wszystkie dodatkowe informacje zapisywane przez Photoshopa, w tym warstwy obrazu. O ile jednak PSD doskonale nadaje się do zapisywania i przechowywania plików Photoshopa, to jednak nie polecam go do dystrybucji i przesyłania dokumentów — liczba programów obsługujących ten format w pełni jest bardzo ograniczona (niezależnie od tego, czy dokument zawiera warstwy, czy też został uprzednio „spłaszczony”). Krótko mówiąc, format PSD stanowi optymalny sposób zapisu dokumentów, których edycja w Photoshopie nie została jeszcze zakończona.

JPEG
Format JPEG jest bardzo popularnym formatem rejestrowania zdjęć ze względu na zaimplementowany w nim algorytm kompresji obrazu, umożliwiający bardzo znaczne zmniejszenie objętości pliku. Obsługują go praktycznie wszystkie aparaty cyfrowe.
JPEG jest również doskonałym formatem, jeśli chodzi o zapisywanie zdjęć w internecie oraz przesyłanie ich pocztą elektroniczną — ponownie ze względu na kompresję, dzięki której wielkość publikowanego lub przesyłanego dokumentu może być znacznie zmniejszona. Kompresja stanowi olbrzymią zaletę tego formatu także w sytuacji, gdy dysponujesz ograniczoną ilością miejsca na dysku twardym komputera. Niemniej jednak format JPEG nie powinien być używany i traktowany jako format roboczy podczas pracy w Photoshopie, gdyż zaimplementowane w nim algorytmy kompresji powodują niewielki spadek jakości obrazu za każdym razem, gdy dokument jest otwierany i ponownie zapisywany. Choć algorytmy kompresji JPEG są stosunkowo zaawansowane, to jednak kilkukrotne powtórzenie cyklu otwarcia i zapisania pliku, szczególnie przy wysokim współczynniku kompresji, spowoduje dość znaczną utratę jakości zdjęcia. Dzieje się tak dlatego, że podczas kompresji obrazu JPEG pewna ilość danych jest bezpowrotnie tracona; muszą one zostać sztucznie odtworzone za każdym razem, gdy plik zostaje otwarty.
Zaletą tego formatu jest jego niezwykła popularność (co oznacza między innymi, że jest on obsługiwany przez praktycznie dowolny program do edycji i przeglądania zdjęć), a także wspomniany już algorytm kompresji, który przy umiejętnym stosowaniu pomaga ograniczyć ilość miejsca zajmowanego przez zgromadzone fotografie.

Obracanie

Po otwarciu zdjęcia i zapisaniu go pod wybraną nazwą niektóre fotografie należy obrócić tak, by ich ułożenie odpowiadało orientacji wybranej podczas fotografowania. Większość poziomych zdjęć nie wymaga obracania, lecz jeśli po wczytaniu pionowego zdjęcia okaże się, że zostało ono potraktowane jak zdjęcie poziome, należy je odpowiednio obrócić.
Polecenia umożliwiające obracanie obrazków znajdują się w menu Image/Rotate Canvas (Obrazek/Obróć obszar roboczy) i są bardzo proste w obsłudze. Jeśli pionowe zdjęcie zostanie potraktowane jak poziome, tak jak na zrzucie poniżej, to należy obrócić je przy użyciu polecenia 90˚ CW (90˚ w prawo), czyli zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara, lub 90˚ CCW (90˚ w lewo), czyli w kierunku przeciwnym. Jeżeli zdjęcie zostało wczytane „do góry nogami”, wydaj polecenie 180˚ (), aby przywrócić mu właściwe ułożenie. Polecenie Arbitrary (Swobodnie) służy do prostowania przekrzywionych fotografii i zostanie omówione w dalszej części rozdziału.
Jeśli dysponujesz skanem, który został odwrócony podczas skanowania (przedstawia lustrzane odbicie rzeczywistości), to możesz posłużyć się jednym z poleceń Flip Canvas Horizontal (Odwróć obszar roboczy poziomo) lub Flip Canvas Vertical (Odwróć obszar roboczy pionowo), które umożliwiają skorygowanie tego typu mankamentów.

kompozycja sceny

Kadrowanie

Kadrowanie zdjęcia polega na przycięciu pewnych jego fragmentów w celu uporządkowania kompozycji lub zaakcentowania roli głównego tematu fotografii. Zdjęcie można wykadrować w dowolnym momencie. Choć proces kadrowania najczęściej wykonuje się pod sam koniec procesu przetwarzania, tuż przed wydrukowaniem odbitki, to jednak istnieje kilka istotnych powodów, dla których warto rozważyć wcześniejsze wykadrowanie obrazu, a mianowicie:

> Kadrowanie pozwala oczyścić kompozycję z niepożądanych elementów. Jeśli na zdjęciu znajdują się obiekty, które mogą odwracać uwagę oglądającego od głównego tematu ujęcia, to będą one rozpraszać również i Ciebie podczas pracy.

> Kadrowanie powoduje usunięcie nadmiarowych danych. Photoshop ma olbrzymi apetyt na pamięć RAM. Jego nieposkromiony głód pamięci operacyjnej rośnie proporcjonalnie do wielkości zdjęcia. Kadrowanie pozwala ograniczyć rozmiary
fotografii, a tym samym zapotrzebowanie na pamięć operacyjną, niezbędną do wydajnego przeprowadzania kolejnych operacji retuszu. Warto wiedzieć, że zużycie pamięci operacyjnej wzrasta z każdą nową warstwą obrazu.

> Kadrowanie umożliwia pozbycie się fragmentów, które mogą mieć negatywny wpływ na działanie algorytmów korekcji obrazu.
Niepotrzebny, jaskrawy fragment nieba tuż przy krawędzi może mieć fatalny wpływ na działanie funkcji umożliwiających korekcję jasności i kontrastu obrazu.
Nie należy kadrować każdego zdjęcia — sztuka fotografowania polega przecież między innymi na poprawnym doborze kompozycji. Choć czasami zdarzają się fotografie, które warto wykadrować przed przystąpieniem do dalszej pracy. Przyjrzyj się na przykład zdjęciu chrząszcza arlekina, siedzącego na kwiatach lobelii. Moim zdaniem na oryginalnym ujęciu owad znajduje
się nieco zbyt blisko środkowej części kadru i wykadrowanie kompozycji powinno nadać jej ciekawszy, mniej sztampowy wygląd.
Kadrowanie można przeprowadzić przy użyciu narzędzia Crop (Kadrowanie), którego ikona wraz z fragmentem paska narzędzi pokazana jest poniżej i przypomina dwie, nałożone na siebie litery „L”. Wygląd tej ikony kojarzy się ponadto ze starym, tradycyjnym narzędziem do kadrowania, używanym przez rysowników i grafików.

kompozycja sceny

Po włączeniu narzędzia Crop (Kadrowanie) możesz przeciągnąć kursorem myszy w poprzek zdjęcia, rysując w ten sposób ramkę wyznaczającą granice nowej kompozycji.
W zależności od potrzeb proporcje ramki kadrowania mogą być dowolne lub też odpowiadać konkretnym wymiarom. Pierwsze kadrowanie lepiej jest przeprowadzić „na oko”, ponieważ jego celem jest jedynie usunięcie rozpraszających i niepotrzebnych fragmentów kompozycji. Precyzyjne kadrowanie, które będzie miało na celu skorygowanie proporcji zdjęcia, można będzie wykonać później, gdy w trakcie dalszych prac nad retuszem i edycją obrazu będziesz już doskonale wiedział, w jaki sposób udoskonalić kompozycję fotografii.
Przed przystąpieniem do odręcznego kadrowania obrazu zapoznaj się z następującymi wskazówkami:

1. Narysuj ramkę kadrowania, która z grubsza odpowiada Twoim zamierzeniom, aby uzyskać punkt wyjścia do dalszej pracy. Kolorystyka zaznaczonego w ten sposób obszaru pozostanie niezmieniona, zaś zewnętrzne fragmenty zdjęcia zostaną przyciemnione. Jeśli chcesz, możesz zmienić odcień i sposób przyciemnienia tych fragmentów, klikając niewielki próbnik koloru znajdujący się na pasku opcji programu, ponad oknem dokumentu. Wartość parametru Opacity (Krycie), znajdującego się
obok tego próbnika, decyduje o intensywności przyciemnienia.

kompozycja sceny

2. Skoryguj położenie krawędzi ramki kadrowania, aby usunąć ewentualne niedociągnięcia w jej proporcji i zasięgu. Przyjrzyj się przykładom pokazanym poniżej. Obrazują one zakres możliwości, jakimi dysponujesz podczas kadrowania przy użyciu narzędzia Crop (Kadrowanie). Krawędzie można wygodnie przesuwać, klikając dowolny z niewielkich, kwadratowych uchwytów rozmieszczonych w narożnikach i na obwodzie ramki kadrowania. Jeśli po kliknięciu uchwytu w narożniku przytrzymasz klawisz Shift, to przeciągnięcie kursora myszy spowoduje proporcjonalną zmianę wielkości ramki. Kadrowanie jest procesem bardzo subiektywnym i odzwierciedla indywidualny sposób postrzegania tematu zdjęcia w kontekście pozostałych elementów kompozycji.

kompozycja sceny


3. W razie potrzeby przesuń całą ramkę kadrowania, klikając dowolną z jej przerywanych krawędzi i przeciągając ją kursorem myszy w wybranym kierunku.

4. Wykadruj zdjęcie, dwukrotnie klikając wewnątrz ramki zaznaczenia lub naciskając klawisz Enter. Gotowa, wykadrowana fotografia pokazana jest poniżej.
kompozycja sceny
 
5. W dowolnym momencie możesz też anulować kadrowanie, naciskając klawisz Esc.

Jeśli chcesz przyciąć zdjęcie do określonych rozmiarów, zapoznaj się z następującymi wskazówkami:

1. Wprowadź żądane parametry kadrowania w polach Width (Szerokość) i Height (Wysokość) na pasku opcji programu.

kompozycja sceny

Pole Resolution (Rozdzielczość) proponuję pozostawić puste; rozdzielczość obrazu lepiej jest określić na późniejszym etapie edycji projektu.

2. Kliknij i przeciągnij kursorem w poprzek zdjęcia, dokładnie tak jak podczas zwykłego kadrowania. Tym razem jednak kadrowany obszar będzie odzwierciedlał proporcje określone wartościami parametrów podanych w poprzednim punkcie. Jeśli chcesz, możesz zmienić wielkość ramki kadrowania, przeciągając uchwyty znajdujące się w jej narożnikach, lecz proporcje ramki pozostaną wówczas bez zmian.
Jeśli nie jesteś pewien, do jakiej wielkości chcesz przyciąć zdjęcie, możesz wybrać jeden z predefiniowanych formatów, klikając niewielki przycisk ze strzałką, znajdujący się po prawej stronie ikony narzędzia Crop (Kadrowanie) na pasku opcji programu. Pojawi się wówczas rozwijane menu, zawierające wiele gotowych formatów kadrowania. Nie zalecam jednak stosowania tego rozwiązania na tym etapie pracy; wybór jednego z predefiniowanych formatów powiązany jest bowiem z automatycznym doborem pewnej rozdzielczości, co może prowadzić do przeskalowania obrazu i obniżenia jego jakości, które wynika z działania algorytmów ponownego próbkowania, używanych podczas skalowania obrazu w Photoshopie. Zgodnie z tym, o czym wspomniałem przed chwilą, rozdzielczość lepiej jest określić na późniejszym etapie edycji obrazu, szczególnie, jeśli jej zmiana pociągnie za sobą przeskalowanie i interpolację pikseli zdjęcia. Jedna z najważniejszych zasad rządzących procesem edycji obrazu polega na zminimalizowaniu fizycznych zmian pikseli na tak wczesnym etapie retuszu.




Grafika i zawartość są chronione prawem autorskim - Cherub Gallery 2005-2020